Như chúng ta đã biết, báo chí là công cụ sắc bén để tuyên truyền chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; đồng thời, là nơi để các tầng lớp nhân dân phản ánh những tâm tư, nguyện vọng chính đáng, đề xuất những kiến nghị, giải pháp liên quan tới cuộc sống của họ.
Mỗi một bài báo viết ra có tầm ảnh hưởng sâu rộng trong xã hội, tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tình cảm cũng như những hành vi ứng xử của công dân. Vì thế, trách nhiệm xã hội của báo chí là hết sức nặng nề và rất quan trọng, có tác động không nhỏ tới tiến trình phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Trong thời buổi hiện nay, vai trò và nhiệm vụ của báo chí ngày càng được thể hiện rõ nét và cụ thể. Vì thế, người làm báo, đặc biệt là người làm báo trẻ cần hội tụ đầy đủ những yêu cầu sau đây để có thể hoạt động báo chí tốt.

Cụ thể, người làm báo trẻ hiện nay cần có:

Có sức khỏe tốt

Với bất cứ nghề nào, việc nào cũng cần có sức khỏe. Tuy nhiên, với nghề báo, sức khỏe là điều kiện tiên quyết vô cùng cần thiết. Có một sức khỏe tốt, người viết mới đủ sức, đủ khả năng “xông pha”, đi đến những nơi có điều kiện khó khăn, vất vả. Có một sức khỏe tốt người viết mới đủ sức bám trụ, theo dõi nhiều ngày với những sự việc gay cấn, nghiêm trọng. Có sức khỏe tốt, người viết có nhiều cơ hội đến với những vùng sâu vùng xa, biển đảo, tiếp cận được với nhiều đề tài, vấn đề hơn. Từ đó có nhiều bài viết tốt hơn, thiết thực hơn. Vì thế, người làm báo, đặc biệt là những người trẻ cần giữ cho mình một sức khỏe tốt, ổn định, thích nghi với mọi điều kiện sống để có thể đặt chân lên mọi miền của Tổ quốc, đi đến bất cứ nơi đâu cần đến.

Có kiến thức, am hiểu về mọi mặt của đời sống xã hội.

Có thể nói, nghề làm báo là nghề tích hợp nhiều kiến thức từ nhiều ngành nghề nhất. Bên cạnh đó, những hiểu biết về mặt văn hóa, đời sống, tôn giáo cũng góp phần quan trọng trong sự tư duy và thể hiện những bài viết. Vì thế, người làm báo cần giống như cuốn “bách khoa toàn thư”. Nghĩa là người làm báo, đặc biệt là những người trẻ cần học tập, trau dồi và tích lũy cho mình vốn kiến thức vững chắc và phong phú. Mỗi ngày đều phải cố gắng học tập, củng cố kiến thức để cho ra đời những bài viết chất lượng và thiết thực. Ví dụ, khi viết về y tế, người viết cần tìm hiểu, trau dồi những kiến thức y học để bài viết được chân thực, cụ thể. Khi viết về bất động sản, cần tìm hiểu những kiến thức về kinh tế, đất đai, giá cả,… Khi đi tìm hiểu về một địa phương, cần có những hiểu biết về phong tục tập quán, lịch sử, con người của địa phương đó. Tóm lại, khi viết về đề tài nào cũng cần phải tìm hiểu thật rõ ràng, cụ thể về vấn đề đó, tránh lối viết mơ hồ, mập mờ gây nhầm lẫn.

Nhạy bén, linh hoạt, thông minh trong tiếp cận và xử lí vấn đề.

Người làm báo cần có con mắt tinh đời, linh hoạt, nhạy bén. Khi tiếp cận và xử lí vấn đề, người viết cần “căng” hết các “cần ăng – ten nhạy cảm của mình để chớp được những chi tiết đắt giá”. Người viết cũng cần có sự cảm thông, thấu hiểu, chia sẻ với những hoàn cảnh éo le trong cuộc sống. Với những sự việc nghiêm trọng, nguy hiểm, người viết cần tỉnh táo, thận trọng và thông minh trong quá trình tiếp cận và viết bài. Nhìn chung, nghề báo là nghề có cơ hội tiếp xúc với nhiều vấn đề trong xã hội. Vì thế, người làm báo cần nhạy bén, linh hoạt trong khâu tìm kiếm đề tài cũng như xử lí đề tài. Mặt khác, cũng cần hết sức thông minh, nhanh trí trong khi đối diện với đối tượng, đề tài phản ánh.

Đam mê nghề nghiệp, chịu khó dấn thân, kiên trì, không ngại khổ.

Báo chí được xem là một trong những nghề nguy hiểm và vất vả. Người làm báo hằng ngày phải đối mặt với vô vàn những tình huống gay go, hiểm hóc và nguy hiểm đến tính mạng. Để theo được nghề, gắn bó với nghề, những người làm báo, đặc biệt là những người làm báo trẻ hiện nay cần có một niềm đam mê với nghề, một tình yêu với nghề. Không những thế, người làm báo còn phải kiên trì, nhẫn nại; chịu khó dấn thân, không ngại vất vả, khổ cực. Để làm được điều đó, người làm báo phải thực sự yêu nghề, tâm huyết với nghề, đam mê nghề cao độ thì mới đủ khả năng vượt qua những thử thách, chông gai trên con đường đi tìm công lí.

Có kỹ năng nghề nghiệp: kỹ năng viết, khả năng sử dụng phương tiện kĩ thuật hỗ trợ.

Người làm báo ngoài năng khiếu viết lách cần phải có kỹ năng viết lách, nghĩa là khả năng tổ chức câu chữ, làm chủ câu chữ, làm chủ suy nghĩ, tư duy. Bên cạnh kỹ năng viết lách, người làm báo hiện nay cần có khả năng sử dụng các phương tiện kĩ thuật hỗ trợ trong quá trình tác nghiệp cũng như tương tác với tòa soạn cũng như bạn đọc. Người làm báo trẻ ngày nay cần trang bị cho mình một số kỹ năng cơ bản trong sử dụng máy ảnh, máy quay phim, máy ghi âm; laptop, mạng intermet… để hỗ trợ trong quá trình làm báo. Báo chí hiện nay, đặc biệt là sự phát triển của báo mạng điện tử đòi hỏi người làm báo phải nắm vững cách sử dụng các phương tiện kĩ thuật hỗ trợ để có thể mang lại những bài viết chân thực, sinh động, tường minh và thu hút người đọc.

Khả năng làm chủ bản thân, vượt qua chính mình.

Nghề báo là một nghề đầy rẫy những cám dỗ. Người làm báo, đặc biệt là những người làm báo trẻ hiện nay cần phải biết giữ mình, giữ ngòi bút của mình. Nghĩa là người làm báo không vì bất cứ lí do gì mà “bẻ cong ngòi bút”, “lừa dối” độc giả, thông tin sai sự thật, bóp méo sự thật. Ngày nay, đặc biệt là trong nền kinh tế thị trường, đồng tiền có một sức mạnh ghê gớm, đủ sức làm được tất cả những gì mà người sở hữu nó muốn. Nhưng không vì thế mà người làm báo “bán” đi lương tâm của mình, “bán” đi ngòi bút của mình để thông tin không đúng với sự thật, nhằm trục lợi cho bản thân hay che dấu sai phạm. Người làm báo cần biết phân biệt trắng đen, làm chủ bản thân trước những tình huống cám dỗ; cần giữ vững lập trường, suy nghĩ, biết vượt qua chính mình. Có như thế người làm báo mới giữ được “thiên lương trong sáng”, giữ được ngòi bút trong sạch, không bị vấy bẩn bởi đồng tiền hay bất kì điều gì khác.

Thông thạo ít nhất một loại ngoại ngữ

Bên cạnh việc am tường về tiếng việt, sử dụng thành thạo Tiếng Việt, người làm báo trẻ hiện nay cần học tập và trau dồi thêm ít nhất 1 ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh. Điều này giúp người làm báo dễ dàng tiếp cận được với các tài liệu nước ngoài cũng như có thể giao tiếp với người nước ngoài để có được những thông tin, hiểu biết quan trọng.

Tóm lại, người làm báo trẻ hiện nay cần học tập, trau dồi, bổ xung cho mình đầy đủ những yêu cầu trên để có thể làm báo hiệu quả, có được những bài viết tốt, chính xác, phản ánh được thực tế cuộc sống, góp phần giúp xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.

Advertisements